Ramón Vinay — Tannhäuser, Act III: Inbrunst im Herzen songtekst en vertaling
De pagina bevat de songtekst en de Nederlandse vertaling voor het nummer "Tannhäuser, Act III: Inbrunst im Herzen" van Ramón Vinay.
Songteksten
Tannhäuser
Hör an, Wolfram, hör an!
Inbrunst im Herzen, wie kein Büsser noch
Sie je gefühlt, sucht' ich den Weg nach Rom
Ein Engel hatte, ach! der Sünde Stolz
Dem Ubermütigen entwunden;
Für ihn wollt’ich in Demut büssen
Das Heil erflehn, das mir verneint
Um ihm die Träne zu versüssen
Die er mir Sünder einst geweint!
Wie neben mir der schwerstbedrückte Pilger
Die Strasse wallt', erschien mir allzuleicht
Betrat sein Fuss den weichen Grund der Wiesen
Der nackten Sohle sucht’ich Dorn und Stein;
Liess Labung er am Quell den Mund geniessen
Sog' ich der Sonne heisses Glühen ein;
Wenn fromm zu Himmel er Gebete schickte
Vergoss mein Blut ich zu des Höchsten Preis;
Als im Hospiz der Müde sich erquickte
Die Glieder bettet' ich in Schnee und Eis
Verschloss’nen Aug’s, ihr Wunder nicht zu schauen
Durchzog ich blind Italiens holde Auen
Ich tat’s--denn in Zerknirschung wollt' ich büssen
Um meines Engels Tränen zu versüssen!
Nach Rom gelangt' ich so zur heil’gen Stelle
Lag betend auf des Heiligtumes Schwelle
Der Tag brach an; da läuteten die Glocken
Hernieder tönten himmlische Gesänge;
Da jauchzt' es auf in brünstigem Frohlocken
Denn Gnad und Heil verhiessen sie der Menge
Da sah ich ihn, durch den sich Gott verkündigt,--
Vor ihm all Volk im Staub sich niederliess
Und Tausenden er Gnade gab, entsündigt
Er Tausende sich froh erheben hiess
Da naht auch ich,--das Haupt gebeugt zur Erde
Klagt' ich mich an mit jammernder Gebärde
Der bösen Lust, die meine Sinn' empfanden
Des Sehnens, das kein Büssen noch gekühlt;
Und um Erlösung aus den heissen Banden
Rief ich ihn an, von wildem Schmerz durchwühlt
Und er, den so ich bat, hub an:
«Hast du so böse Lust geteilt
Dich an der Hö1le Glut entflammt
Hast du im Venusberg geweilt
So bist nun ewig du verdammt!
Wie dieser Stab in meiner Hand
Nie mehr sich schmückt mit frischem Grün
Kann aus der Hö1le heissen Brand
Erlösung nimmer dir erblühn!»
Da sank ich in Vernichtung dumpf darnieder;
Die Sinne schwanden mir
Als ich erwacht', auf ödem Platze lagerte die Nacht
Von fern her tönten frohe Gnadenlieder:
Da ekelte mich der holde Sang!
Von der Verheissung lügnerischem Klang
Der eiseskalt mir durch die Seele schnitt
Trieb Grausen mich hinweg mit wildem Schritt!
Dahin zog’s mich, wo ich der Wonn' und Lust
So viel genoss, an ihre warme Brust!
(fleht Venus an)
Zu dir, Frau Venus, kehr ich wieder
In deiner Zauber holde Nacht;
Zu deinem Hof steig ich darnieder
Wo nun dein Reiz mir ewig lacht!
Wolfram
Halt ein! Halt ein…
…Unsel'ger!
Tannhäuser
Ach, lass mich…
…nicht vergebens suchen!
Wolfram
Halt ein!
(Tannhäuser achtet Wolframs Einsprüche nicht)
Tannhäuser
Wie leicht fand ich doch einstens dich!
Wolfram
Unsel’ger!
Tannhäuser
Du hörst, dass mir die Menschen fluchen--
Nun, süsse Gottin, leite mich!
(Wolfram schaudert vor Entsetzen, wahrend dampfender Nebel allmählich die
Dunkelhiet durchdringt)
Wolfram
Wahsinniger, wen rufst du an?
(Der Nebel beginnt, wie rosiges Licht zu glühen)
Tannhäuser
Ha! Fühlst du nicht milde Lüfte?
Wolfram
Zu mir! Es ist um dich getan!
Tannhäuser
Und atmest du nicht holde Düfte?
Horst du nicht jubelnde Klänge?
Wolfram
In wildem Schauer bebt die Brust!
Tannhäuser
Das ist der Nymphen tanzende Menge!
Herbei, herbei zu Wonn und Lust!
(Ein aufgeregter Wirbel von tanzenden Gestalten ist schwach zu erkennen)
Wolfram
Weh, böser Zauber tut sich auf!
Die Hö1le naht mit wildem Lauf
Tannhäuser
Entzücken dringt durch meine Sinne
Gewahr ich diesen Dämmerschein;
Dies ist das Zauberreich der Minne
Im Venusberg drangen wir ein!
(Venus erscheint, verführerisch auf ihr Ruhebett gelehnt)
Venus
Willkommen, ungetreuer Mann!
Schlug dich die Welt in Acht und Bann?
Und findest nirgend du Erbarmen
Suchst Liebe du in meinen Armen?
Tannhäuser
Frau Venus, o Erbarmungsreiche!
Zu dir, zu dir, zieht es mich hin!
Wolfram
Zauber der Hö1le weiche, weiche!
Berücke nicht des Reinen Sinn!
Venus
Nahst du dich wieder meiner Schwelle
Sei dir dein Übermut verziehn;
Ewig fliesse dir der Freuden Quelle
Und nimmer sollst du von mir…
…'fliehn!
Tannhäuser
Mein Heil,…
…mein Heil hab ich verloren,…
Wolfram
Allmächt'ger! Steh…
Tannhäuser
…nun sei der Hölle
Wolfram
…dem Frommen bei!
Tannhäuser
…Lust erkoren!
Wolfram
Heinrich!
Venus
0, komm!
Wolfram
Ein Wort,…
Venus
0, komm!
Wolfram
…es macht…
Venus
Auf ewig…
Wolfram
…dich frei!
Tannhäuser
Lass ab!
Venus
… sei nun mein!
Wolfram
Dein Heil!
Tannhäuser
Lass ab von mir!
Wolfram
Noch soll das Heil dir Sünder werden!
Venus
0, komm!
Tannhäuser
Nie Wolfram! Nie. Ich muss dahin!
Wolfram
Ein Engel bat für dich auf…
…Erden, bald…
Venus
Komm, o, komm!
Tannhäuser
Lass mich!
Wolfram
…schwebt er segnend über dir:…
Venus
Zu mir! zu mir!
Wolfram
…Elisabeth!
Tannhäuser
Elisabeth!
(Die Nebel verdichten sich, und der Schein sich nähender Fackeln dringt durch)
Ensemble
Sänger, Ritter, Edelleute
Der Seele Heil, die nun entflohn…
…dem Leib der frommen Dulderin!
Wolfram
Dein Engel fleht dür dich
An Gottes Thron, er wird erhört:…
…Heinrich, du bist erlöst!
Venus
Weh! mir verloren!
(Venus mit all ihren Geschöpfen verschwindet. Der Tag bricht an;
ein Leichenzug verlässt die Wartburg und nähert sich)
Sänger, Ritter, Edelleute
Ihr ward der Engel sel’ger Lohn
Himmlischer Freuden Hochgewinn!
Wolfram
(zu Tannhauser)
Und hörst du den Gesang?
Tannhäuser
Ich höre!
(Der Leichenzug erreicht nun die offene Bühne. Die Begleiter sind die älteren
der Pilger, dann die Bardenritter, die Elisabeths Leiche auf der Bahre tragen,
dann der Landgraf, dessen Ritter und Edelmänner)
Sänger, Ritter, Edelleute
Heilig die Reine, die nun vereint
Göttlicher Schar vor dem Ewigen steht!
Selig der Sünder, dem sie geweint
Dem sie des Himmels Heil erfleht!
(Wolfram führt Tannhäuser an die Bahre, auf der Elisabeths Leiche liegt.
Er sinkt langsam zu Boden)
Tannhäuser
Heilige Elisabeth, bitte für mich!
(Er tut seine letzten Atenzüge)
(Die jüngeren Pilger kommen hervor und tragen einen Stab, der mit frischen,
grünen Blättern bedeckt ist)
Jüngere Pilger
Heil! Heil! Der Gnade Wunder Heil!
Erlösung ward der Welt zuteil
Es tat in nächtlich heil’ger Stund'
Der Herr sich durch ein Wunder kund
Den dürren Stab in Priesters Hand
Hat er geschmückt mit frischem Grün:
Dem Sünder in der Hö1le Brand
Soll so Erlösung neu erblühn!
Ruft ihm es zu durch alle Land'
Der durch dies Wunder Gnade fand!
Hoch über aller Welt ist Gott
Und sein Erbarmen ist kein Spott!
Alle
Der Gnade Heil ward dem Büsser beschieden
Nun geht er ein in der Seligen Frieden!
Jüngere Pilger
Halleluja! Halleluja!
Songtekstvertaling
Tannhäuser
Luister, Wolfram, luister!
Ijver in het hart, als geen boeteling noch
Heb je ooit het gevoel gehad dat ik op zoek was naar de weg naar Rome
Een engel had, helaas! de trots van de zonde
Ontsnapt aan de arrogante;
Voor hem wil ik in nederigheid betalen.
Het smeken van redding die mij ontzegt
Om zijn traan te verzachten
Wie hij ooit huilde, zondaar.
Zoals naast mij de meest depressieve Pelgrim
De straatmuur leek me veel te gemakkelijk.
Zijn voet ging de zachte grond van de weilanden binnen.
De naakte zool ik zoek Doorn en steen;
Laat hem genieten van zijn mond bij de bron
Ik teken de hete gloed van de zon;
Toen hij (Allah) vreesde in de hemel, zond hij de shalât.
Vergiet mijn bloed ik tegen de hoogste prijs;
In het hospitaal verfrist de moede zich.
De ledematen liggen in sneeuw en ijs
'N oog dicht om haar wonder niet te zien.
Ik liep blind door de mooie weiden van Italië.
Dat deed ik ... want in berouw zou ik boete doen.
Om de tranen van mijn engel te verzachten!
Naar Rome bereik ik de plaats van verlossing
Bidden op de drempel van het heiligdom
De dag kwam, en de klokken luidden.
"Down sounds heavenly songs";
Daar is het Oeps in brünstigem verblijd
Want genade en verlossing verlaten zij de menigte,
Toen zag ik hem door wie God zichzelf verkondigt.,--
En voor zijn tijd werden de mensen in het stof gesetteld.
En Hij gaf genade aan duizenden,
Hij riep duizenden om vreugdevol op te staan.
Dan kom ik ook dichterbij, -- het hoofd boog naar de aarde
Ik beschuldig mezelf met jammerlijke gebaren.
Van de boze Lust die mijn zintuigen voelden
Verlangen dat geen boete of afkoeling;
En voor de aflossing van de obligaties.
Ik belde hem, vol wilde pijn.
En hij, die ik vroeg,:
"Hebben jullie zo' n slechte Lust gedeeld
Je ontstoken bij de hö1le gluten
Ben je in de Venusberg gebleven?
Dus je bent voor altijd verdoemd!
Zoals deze staf in mijn Hand
Nooit meer vers groen.
Kan van het hö1le vuur heet
Verlossing bloeit nooit voor jou!»
Toen zonk ik in de vernieling.;
De zintuigen verdwenen
Toen ik wakker werd, kampeerde er ' s nachts een uitbarsting van oedeem.
Van ver klonk het vrolijke gezang van genade:
Sinds ik walgde van de kermis zong!
Van de belofte van een vals geluid
De ijskoude snee door mijn ziel
Hij dreef me weg met wild stride.
Daar werd ik getrokken, waar ik plezier en plezier vond.
Zoveel plezier, op haar warme Borst!
(begs Venus)
Tot U, Mevrouw Venus, ik keer terug
In your magic fair night;
Ik ga naar uw hof.
Waar nu je charme me voor altijd uitlacht!
Wolfraam
Stop! Vasthouden…
... Unsel ' Ger!
Tannhäuser
Laat mij maar.…
... zoek niet tevergeefs!
Wolfraam
Stop!
(Tannhäuser neemt de bezwaren van Wolfram niet in acht))
Tannhäuser
Hoe makkelijk heb ik je ooit gevonden!
Wolfraam
Unsel ' Ger!
Tannhäuser
Je hoort mensen naar me vloeken.--
Lieve godin, leid me.
(Wolfram huivert van verschrikking, terwijl steamende mist geleidelijk
Duisternis dringt door)
Wolfraam
Maniak, wie bel je?
(De Mist begint te gloeien als rooskleurig licht)
Tannhäuser
Ha! Voel je geen milde lucht?
Wolfraam
Op mij! Het is voor jou gedaan!
Tannhäuser
En ademen jullie geen zoete geuren?
Hoor je geen gejuich?
Wolfraam
In het wild rillen de borst trilt!
Tannhäuser
Dit is de nimfen dansende menigte!
Kom, Kom tot vreugde en plezier!
(Een opgewonden draaikolk van dansende figuren is licht waarneembaar)
Wolfraam
Wee, de vloek gaat open.
De hö1le laag met wild running
Tannhäuser
Vervoering doordringt mijn zintuigen.
Zie ik deze schemering?;
Dit is het magische Koninkrijk van de Minne.
In de Venusberg vielen we binnen.
Venus verschijnt verleidelijk leunend op haar ligbed.)
Venus
Welkom, ontrouwe man.
Heeft de wereld je geslagen en verbannen?
En nergens vind je genade
Zoek je liefde in mijn armen?
Tannhäuser
Mevrouw Venus, o genadige!
Voor jou, voor jou, het trekt me!
Wolfraam
De magie van de hö1le zacht, zacht!
Denk niet aan het zuivere verstand.
Venus
Kom je weer bij mijn drempel?
Vergeef me je arrogantie.;
Eeuwige stroom je de vreugdebron
En jullie zullen nooit van mij weggaan.…
...vlucht.
Tannhäuser
Mijn Redding,…
...Ik heb mijn redding verloren.,…
Wolfraam
Almachtige! Opstaan…
Tannhäuser
... wees nu de hel.
Wolfraam
... op de vromen.
Tannhäuser
... Aangenaam gekozen!
Wolfraam
Heinrich!
Venus
0, kom op!
Wolfraam
woord,…
Venus
0, kom op!
Wolfraam
..het maakt…
Venus
Altijd…
Wolfraam
...je bent vrij!
Tannhäuser
Laat los!
Venus
... wees nu van mij!
Wolfraam
Je Redding!
Tannhäuser
Laat me los.
Wolfraam
Noch zal de zaligheid een zondaar voor u worden!
Venus
0, kom op!
Tannhäuser
Nooit Wolfraam! Nooit. Ik moet gaan.
Wolfraam
Een engel vroeg naar je.…
... Aarde, binnenkort…
Venus
Kom, O, Kom!
Tannhäuser
Laat me!
Wolfraam
... hij zweeft over je heen in zegen:…
Venus
Op mij! op mij!
Wolfraam
... Elisabeth!
Tannhäuser
Elizabeth!
(De mist wordt dikker en de gloed van de naderende fakkels dringt door)
Ensemble
Zangers, Ridders, Edelen
Redding voor de ziel die nu is gevlucht…
...het lichaam van de vrome martelaar!
Wolfraam
Je engel smeekt je
Op Gods troon zal hij gehoord worden. :…
... Heinrich, je bent verlost!
Venus
Wee! verloren voor mij!
Venus verdwijnt met al haar wezens. De dag breekt aan;
een begrafenisstoet verlaat de Wartburg en nadert.)
Zangers, Ridders, Edelen
Jij was de beloning van de engel.
Hemelse Vreugdevol Gewin!
Wolfraam
(aan Tannhauser)
En hoor je het zingen?
Tannhäuser
Ik hoor!
(De begrafenisstoet bereikt nu het open Podium. De metgezellen zijn de ouderen.
de pelgrim, dan de Ridders van de Bard dragen Elizabeth ' s lijk op de brancard,
dan de Landgraaf, zijn ridders en edelen. )
Zangers, Ridders, Edelen
Heilig de zuivere, die nu verenigt
Goddelijke gastheer die voor het eeuwige staat!
Gezegend is de zondaar aan wie ze huilde.
Tot wie zij de zaligheid van de hemel bidt!
Wolfram leidt Tannhäuser naar de brancard waarop Elizabeth ' s lichaam ligt.
Hij zinkt langzaam naar de grond.)
Tannhäuser
Heilige Elizabeth, bid voor me.
(Hij doet zijn laatste ademhalingen)
(De jongere pelgrims komen naar voren met een staf die gevuld is met verse,
groene bladeren zijn bedekt )
Jongere Pelgrims
Heil! Heil! De Genade Wonderen Zaligheid!
Redding werd gegeven aan de wereld
Het deed het in nachtelijke helende 'uur'
De Heer openbaart zich door een wonder
De droge staf in de hand van de priester
Heeft hij groen versierd:
De zondaar in het merk Hö1le
Verlossing zal opnieuw bloeien!
Roep het tot hem door het hele Land."
Die door dit wonder genade vond!
Hoog boven alles is God
En zijn barmhartigheid is geen bespotting.
Iedereen
De genade van de zaligheid werd verleend aan de berouwvollen.
Nu betreedt hij de gezegende vrede.
Jongere Pelgrims
Halleluja! Halleluja!